Khuyến khích mỗi học sinh chọn một môn thể thao, một loại hình nghệ thuật

Học sinh được khuyến khích học một môn nghệ thuật hoặc chơi một nhạc cụ theo dự thảo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo từ năm học 2026 - 2027 - Ảnh: Q.L.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo hướng dẫn tổ chức phong trào rèn luyện thể chất và thực hành nghệ thuật cho học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông từ năm học 2026 - 2027.

Học sinh tự nguyện đăng ký theo sở thích

Các trường được yêu cầu khảo sát nhu cầu, công khai khả năng đáp ứng và tạo điều kiện để học sinh tự nguyện đăng ký ít nhất một môn thể thao cùng một loại hình nghệ thuật hoặc một nhạc cụ.

Việc lựa chọn dựa trên sở thích, năng lực, tình trạng sức khỏe và hoàn cảnh của từng học sinh. Nhà trường tổ chức các hoạt động phù hợp với điều kiện sân bãi, cơ sở vật chất, đội ngũ và đặc điểm của địa phương.

Về thể thao, các trường có thể lựa chọn những môn phù hợp với không gian và trang thiết bị hiện có. Với nghệ thuật, học sinh có thể tham gia hát, hợp xướng, múa, mỹ thuật tạo hình, thiết kế đồ họa, thời trang, sân khấu, nhiếp ảnh, nghệ thuật dân gian hoặc học một loại nhạc cụ...

Theo dự thảo, hoạt động thể thao, nghệ thuật có thể được bố trí trong buổi học thứ hai tại các trường tổ chức dạy học hai buổi mỗi ngày, lồng ghép vào hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, sinh hoạt tập thể hoặc triển khai thông qua câu lạc bộ, đội, nhóm, ngày hội, hội diễn, triển lãm, giao lưu và thi đấu.

Quá trình tổ chức cũng phải bảo đảm không làm tăng thời lượng chính khóa, không gây quá tải cho học sinh, giáo viên và không phát sinh thêm hồ sơ, sổ sách.

Để mở rộng lựa chọn, nhà trường có thể phối hợp với trường đại học, trung tâm văn hóa, cơ sở thể thao, nghệ sĩ, nghệ nhân, huấn luyện viên và chuyên gia. Những hoạt động tổ chức ngoài khuôn viên trường hoặc có yêu cầu kỹ thuật đặc thù phải bảo đảm điều kiện an toàn.

Học sinh chơi bóng rổ tại Trường tiểu học Lương Định Của (TP.HCM) - Ảnh: NHƯ HÙNG

Trường học cần linh hoạt theo nguồn lực

Bà Hà Thị Kim Sa - Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà (TP.HCM) - đánh giá đây là định hướng tích cực, phù hợp với mục tiêu phát triển toàn diện cho học sinh.

Theo bà, việc thường xuyên tham gia một môn thể thao và một hoạt động nghệ thuật giúp học sinh rèn luyện sức khỏe, tăng khả năng cảm thụ, phát triển sự tự tin, tinh thần hợp tác và khám phá năng khiếu của bản thân.

Hiện trường này duy trì khoảng 15 câu lạc bộ thuộc thể thao, nghệ thuật và kỹ năng, hoạt động thường được bố trí thành hai tiết cố định mỗi tuần, tổ chức trong hai buổi. 

"Thách thức với nhiều trường là đội ngũ phụ trách, trường sẽ khó có sẵn giáo viên đủ chuyên môn để tổ chức nhiều môn thể thao hoặc loại hình nghệ thuật khác nhau", bà Sa nói.

Do đó tùy nguồn lực để có thể thuê người hướng dẫn bên ngoài, phối hợp chuyên gia, nghệ nhân hoặc huấn luyện viên. Các trường cũng có thể kết nối với hội phụ huynh để tìm những người có chuyên môn, kinh nghiệm và sẵn sàng đồng hành trong một số hoạt động.

Hạn chế kinh phí cũng là điều cần tính đến mà theo bà Sa có thể lựa chọn giáo viên phù hợp như giáo viên thể dục hoặc âm nhạc, sau đó đưa đi tập huấn chuyên sâu về một môn cụ thể rồi trực tiếp hướng dẫn lại cho học sinh.

Ông Huỳnh Thanh Phú - Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (TP.HCM) - cho rằng sân bãi và cơ sở vật chất cũng là bài toán. Tại các đô thị lớn, nhiều trường có diện tích hạn chế, khó xây dựng đủ không gian để học sinh lựa chọn nhiều môn thể thao cần sân tập riêng hoặc quy mô lớn.

Theo ông Phú, việc triển khai cần linh hoạt, căn cứ nguyện vọng của học sinh và điều kiện thực tế của từng trường vì đây là bước đi tích cực giúp học sinh phát triển toàn diện. Những cơ sở giáo dục tại địa phương có quỹ đất, sân bãi và nguồn lực tốt có thể phát triển tối đa các môn thể thao. Các trường còn hạn chế về không gian nên tập trung vào những môn phù hợp với đặc thù, tránh tổ chức dàn trải.