Ngân hàng tiếp tục trở thành "bến đỗ" an toàn của dòng tiền
Thưa ông, tiền gửi của dân cư tại hệ thống ngân hàng tiếp tục tăng mạnh và đạt mức cao kỷ lục. Theo ông, đâu là những nguyên nhân chính khiến tiết kiệm ngân hàng vẫn là kênh được người dân ưu tiên lựa chọn trong bối cảnh hiện nay?
Nhìn từ góc độ hành vi tài chính, sự gia tăng mạnh của tiền gửi dân cư là điều không quá bất ngờ. Trước hết, ngân hàng vẫn là kênh tích lũy tài sản an toàn và thanh khoản cao nhất đối với phần lớn người dân. Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều yếu tố khó dự báo, tâm lý ưu tiên bảo toàn vốn thường được đặt lên hàng đầu.
Quan trọng hơn, các kênh đầu tư thay thế hiện chưa tạo được sức hấp dẫn đủ lớn để dòng tiền dịch chuyển mạnh. Thị trường vàng và kim loại quý thời gian qua ghi nhận những nhịp tăng giá đáng kể nhưng cũng đi kèm biên độ biến động lớn. Cơ hội sinh lời luôn song hành với rủi ro điều chỉnh, khiến nhiều nhà đầu tư lựa chọn đứng ngoài quan sát hoặc chỉ tham gia với tỷ trọng vừa phải.
Đối với chứng khoán, dù triển vọng trung và dài hạn vẫn được đánh giá tích cực, thanh khoản thị trường gần đây có xu hướng thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy một bộ phận nhà đầu tư đang trong trạng thái chờ đợi thêm những tín hiệu rõ ràng hơn về tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, triển vọng kinh tế và dòng vốn mới.
Ở thị trường bất động sản, quá trình phục hồi vẫn đang diễn ra nhưng chưa đồng đều. Phần lớn nguồn cung mới tập trung ở phân khúc trung cao cấp và cao cấp, trong khi nhu cầu thực của thị trường lại hướng nhiều hơn tới phân khúc nhà ở vừa túi tiền và nhà ở xã hội. Mặt bằng giá tại nhiều địa phương đã tăng đáng kể trong vài năm gần đây và vượt khá xa tốc độ tăng thu nhập của đa số người dân, khiến quyết định đầu tư trở nên thận trọng hơn.
Nói cách khác, trong khi các kênh đầu tư khác vẫn đang trong quá trình tìm kiếm trạng thái cân bằng mới, ngân hàng tiếp tục trở thành "bến đỗ" an toàn của dòng tiền.
Đằng sau con số kỷ lục là tâm lý “ phòng thủ tích cực ”
Dù lãi suất tiền gửi không còn ở mức cao như giai đoạn trước, dòng tiền nhàn rỗi vẫn tiếp tục đổ vào ngân hàng. Điều này phản ánh tâm lý đầu tư, khẩu vị rủi ro và kỳ vọng của người dân ra sao, nhất là khi các kênh như chứng khoán, bất động sản, vàng còn nhiều biến độn g, thưa ông ?
Điều đáng chú ý là tiền gửi dân cư vẫn tăng mạnh ngay cả khi lãi suất huy động không còn ở mức cao như những năm trước. Điều này phản ánh một đặc điểm đáng chú ý của nhà đầu tư Việt Nam hiện nay: ưu tiên sự an toàn hơn là theo đuổi lợi nhuận bằng mọi giá. Đây có thể được xem là trạng thái "phòng thủ tích cực". Nhà đầu tư không rút khỏi nền kinh tế, nhưng cũng chưa sẵn sàng gia tăng mạnh tỷ trọng vào các tài sản có mức độ biến động cao. Tiền gửi ngân hàng vì vậy trở thành nơi tạm thời neo đậu dòng vốn trong giai đoạn chờ đợi những cơ hội đầu tư rõ ràng hơn.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa dòng tiền đang bị "đóng băng" hay "ngủ yên". Ngược lại, hơn 10,56 triệu tỷ đồng tiền gửi dân cư có thể được xem là một nguồn lực tài chính đang trong trạng thái tích lũy và sẵn sàng dịch chuyển khi điều kiện thuận lợi xuất hiện. Lịch sử cho thấy, những giai đoạn tiền gửi tăng mạnh thường cũng là thời kỳ nền kinh tế đang tích lũy nguồn lực cho một chu kỳ đầu tư mới.
Nguồn lực lớn cho hệ thống ngân hàng và tăng trưởng kinh tế
Theo ông, xu hướng gia tăng tiền gửi dân cư sẽ tác động như thế nào đến thanh khoản hệ thống ngân hàng, mặt bằng lãi suất huy động - cho vay và khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế trong thời gian tới?
Ở góc độ vĩ mô, lượng tiền gửi dân cư tăng mạnh mang lại nhiều tác động tích cực.
Trước hết, thanh khoản của hệ thống ngân hàng tiếp tục được củng cố. Nguồn vốn huy động ổn định giúp các tổ chức tín dụng chủ động hơn trong quản trị nguồn vốn và triển khai các kế hoạch tín dụng trung và dài hạn.
Thứ hai, nguồn tiền gửi dồi dào góp phần giảm áp lực lên mặt bằng lãi suất huy động, tạo dư địa duy trì chi phí vốn ở mức hợp lý và hỗ trợ khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp cũng như người dân.
Quan trọng hơn, đây là nguồn lực nội sinh rất lớn của nền kinh tế. Khi niềm tin thị trường được cải thiện và nhu cầu đầu tư phục hồi, lượng tiền gửi này hoàn toàn có thể được chuyển hóa thành tín dụng chất lượng cao cho các lĩnh vực sản xuất, hạ tầng, công nghệ, nhà ở và các ngành tạo ra giá trị gia tăng lớn.
Bên cạnh đó, việc Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn và thúc đẩy các chính sách hỗ trợ tiêu dùng trong nước đang tạo ra những động lực quan trọng cho tổng cầu. Đầu tư công không chỉ kích thích nhu cầu về vật liệu, xây dựng, logistics và lao động mà còn góp phần tạo việc làm, gia tăng thu nhập và cải thiện kỳ vọng của khu vực doanh nghiệp.
Điều thị trường quan tâm hiện nay không phải là vì sao tiền gửi tăng mạnh, mà là khi nào nguồn tiền này sẽ bắt đầu dịch chuyển trở lại nền kinh tế thực.
Nếu môi trường kinh tế quốc tế tiếp tục ổn định hơn, hoạt động thương mại toàn cầu phục hồi, niềm tin doanh nghiệp cải thiện và các nền kinh tế lớn duy trì định hướng hợp tác vì tăng trưởng, tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư có thể từng bước giảm xuống.
Đồng thời, nếu thị trường chứng khoán tiếp tục phát triển theo chiều sâu và đạt thêm những bước tiến mới về chất lượng thị trường, giá vàng và các tài sản trú ẩn hình thành nền giá ổn định hơn, còn bất động sản phục hồi theo hướng lành mạnh với trọng tâm là nhà ở xã hội, nhà ở vừa túi tiền và bất động sản công nghiệp, dòng vốn nhàn rỗi sẽ có thêm động lực để tham gia trở lại vào các hoạt động đầu tư.
Nhìn tổng thể, kỷ lục hơn 10,56 triệu tỷ đồng tiền gửi dân cư không nên được nhìn nhận như một lượng tiền đang "nằm yên" trong ngân hàng. Ngược lại, đây là biểu hiện của năng lực tích lũy tài chính ngày càng lớn của khu vực dân cư và là nguồn lực dự trữ đặc biệt quan trọng cho nền kinh tế.
Khi niềm tin được củng cố, các động lực tăng trưởng mới hình thành và cơ hội đầu tư trở nên rõ ràng hơn, nguồn vốn khổng lồ này hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực nội sinh quan trọng nhất, thúc đẩy sản xuất, đầu tư, tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.
