Tại Diễn đàn “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” (tổ chức ngày 12/5 tại Hà Nội), lãnh đạo Bộ Công an nhận định sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với hệ thống tài chính, song cũng kéo theo nhiều thách thức mới về an ninh, an toàn và niềm tin số.
Phát biểu khai mạc phiên toàn thể của diễn đàn, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng tại Việt Nam đang diễn ra với tốc độ nhanh, mở ra nhiều cơ hội cho tăng trưởng kinh tế và đổi mới mô hình vận hành của hệ thống tài chính.
Theo lãnh đạo Bộ Công an, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, hướng tới mức tăng trưởng hai con số trong thời gian tới, việc xây dựng niềm tin trong môi trường số trở thành yếu tố mang tính nền tảng.
“Nếu dữ liệu là ‘nhiên liệu’ của nền kinh tế số thì niềm tin chính là ‘hạ tầng mềm’ quyết định khả năng vận hành của toàn bộ hệ thống tài chính”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là AI, các nguy cơ về an ninh tài chính số cũng ngày càng phức tạp hơn. Theo lãnh đạo Bộ Công an, nếu trước đây rủi ro chủ yếu nằm ở hệ thống công nghệ thì hiện nay rủi ro đang dịch chuyển mạnh sang yếu tố con người, tác động trực tiếp tới người dùng.
“Các phương thức lừa đảo, chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi, có tổ chức và đặc biệt, sự hỗ trợ của công nghệ AI đã tạo ra những ‘niềm tin giả’ rất khó nhận diện”, Thứ trưởng Bộ Công an cảnh báo.
Từ thực tế này, lãnh đạo Bộ Công an cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận trong bảo đảm an ninh tài chính số, chuyển từ tư duy “phòng thủ bị động” sang “chủ động kiến tạo niềm tin”.
Theo đó, một hệ thống tài chính an toàn không chỉ là hệ thống không có rủi ro, mà còn phải là nơi người dùng được bảo vệ, được trang bị kỹ năng nhận diện nguy cơ và được hỗ trợ kịp thời khi xảy ra sự cố.
Lãnh đạo Bộ Công an cũng khẳng định cơ quan này xác định rõ vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng, trong đó có an ninh tài chính số; chủ động nhận diện, đấu tranh với các loại tội phạm tài chính công nghệ cao, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để phòng chống tội phạm xuyên biên giới.
Dù vậy, theo Thứ trưởng, việc xây dựng niềm tin số không thể do một cơ quan đơn lẻ đảm nhiệm mà đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội.
Đặc biệt, lãnh đạo Bộ Công an nhấn mạnh vai trò của người dân trong hệ sinh thái tài chính số. “Trong nhiều trường hợp, con người chính là ‘mắt xích yếu’ nhưng đồng thời cũng là ‘tuyến phòng thủ đầu tiên’ của hệ thống”, Thứ trưởng nói.
Tại diễn đàn, lãnh đạo Bộ Công an bày tỏ kỳ vọng các ý kiến từ cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp sẽ góp phần định hình cách tiếp cận mới về niềm tin số trong lĩnh vực tài chính, không chỉ ở góc độ công nghệ hay kỹ thuật mà còn là vấn đề chiến lược quốc gia.
“Khi bước vào kỷ nguyên AI, công nghệ có thể quyết định tốc độ phát triển nhưng chính niềm tin sẽ quyết định giới hạn của tăng trưởng. Nếu không giải được bài toán niềm tin, chúng ta sẽ không thể đi xa dù công nghệ có tiến bộ đến đâu”, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh.
